Sander Schimmelpenninck op zoek naar de ziel van de Zuidas

Oscar is met Sander Schimmelpenninck op zoek naar de ziel van de Zuidas.

Een systemisch onderzoek naar de werkcultuur en de mens die op de Zuidas leeft.

Dit interview rustig lezen?

De Zuidas. Berucht en beroemd. Maar waarom eigenlijk? Wat gaat er achter dit on-Nederlandse stukje Amsterdam schuil?

Ik ben Oscar. Systemisch coach. Als systemisch coach kijk ik naar het sociale DNA van een organisatie – of in dit geval van een werkgebied– de Zuidas. Welk relationeel weefsel is gezond? En waar storten mensen in? Waar loopt de informele werkcultuur spaak met de formele? En waar gaat de menselijke maat verloren in het behalen van het bedrijfsbelang? 

In dit systemisch onderzoeksproject ben ik op zoek naar de Ziel van de Zuidas. In een estafette nodig ik mensen op persoonlijke titel uit voor een kort gesprek over de werkcultuur en de mens die op de Zuidas leeft. 

In deze aflevering verwelkom ik Sander Schimmelpenninck in mijn huiselijke coachkamer op de Zuidas.

Sander, welkom!

Dankjewel.

Leuk dat je er bent!

Dat vind ik ook. Ja, prachtig is ‘t hier. Een soort huiskamer.

Wat heb jij met de Zuidas?

Ik heb hier twee-en-een-half jaar als advocaat rondgelopen. Ik werkte bij Houthoff. Daar in die toren.

Was je hier elke dag?

Ik was hier elke dag ja. Nou, met name elke nacht. En ik vond het vreselijk hier! Dus ik liep hier met mijn ziel onder mijn arm. Ik kwam vaak rond een uur of half tien. Zeker toen ik overnames deed, daar begon ik mee. Dan heb je een ritme dat je relatief laat op kantoor komt. Maar dus ook pas héél laat, vaak ná middernacht, daar pas weer weg kan. Dat geeft meteen antwoord op de vraag waarom ik het niet zo leuk vond!

En als je dan zo hier nu bent: Wat gaat er dan door je heen?

Het is gezelliger geworden zo op het oog. De layout is heel erg anders. Er zijn veel meer bomen. Deze straat hier, dat was vroeger echt een soort van windtunnel waar niet zoveel gebeurde.

En welk gevoel krijg je dan?

Ik zie het nu gewoon als “een plek” in Amsterdam. Vroeger was het mijn werkplek. En vroeger, ja, ja vroeger vond ik deze plek niet leuk omdat ik mijn werk niet leuk vond. En [omdat] ik hier met tegenzijn rondliep en eigenlijk iedereen die hier rondliep zag als mede-verantwoordelijk voor mijn leed. Allemaal deel van het systeem wat mij doodongelukkig maakte. Dus ik vond eigenlijk alles stom! Ik vond die gebouwen stom! Ik vond de restaurants stom! Ik vond alles stom!

Een soort ultiem slachtoffer?

Ja, ik vond mezelf heel zielig ja! En binnen kantoor heb ik me vooral gelukkig moeten houden door veel, ja, met collega’s leuke dingen te doen! En je had natuurlijk wel borrels, daar keek je dan enorm naar uit. Ik had één heel leuk meisje. Die werkte ook bij Houthoff. En we hadden een spelletje. We stuurden dan een foto van iemand binnen kantoor. En dan moest je in drie zinnen diegene omschrijven. En dan gingen we daarna kijken of dat een beetje klopte. Gewoon dat soort spelletjes ontwikkelden we om het draaglijk te houden. Dus ja, het gevoel wat ik hierbij heb is dat ik toch ook wel snel weer weg wil.

En hoe lang ben je al weg?

Ik ben hier weggegaan in 2011. Ik was niet gemaakt voor het specialistische werk wat hier met name op de Zuidas natuurlijk gedaan wordt. Het is echt een wereld van specialisten. Het zijn allemaal mensen die zijn héél goed in iets héél kleins. En ik ben een generalist. Ik kan van alles een beetje.

Okay, dus als je dan de Zuidas zo in een aantal kernwoorden zou omschrijven?

Specialistisch. Ambitieus. Monomaan. Oogkleppen. Niet erg geïnteresseerd in de rest van de wereld.

Hoe bedoel je dat?

Nou, mensen zijn heel erg bezig met hun eigen vakgebied. Maar hebben toch vaak te weinig tijd om zich te ontwikkelen als mens! Ik was altijd bij de lunch gechoqueerd hoe weinig mensen wisten van wat er aan de hand was in de wereld. De mensen waren toch heel erg belast door hun werk. Als ze dan thuis waren, dan gingen ze slapen!

En als je dan zo de mens op de Zuidas zou omschrijven? Je hebt ook een poppetje uitgezocht?

Ja! Dit is een soort Viking met een schild en een helm. Je sluit je af eigenlijk voor alles om je heen en je houd je bezig met jouw strijd om promotie! Het is heel erg een testosteron-achtige, vechterige omgeving. Dit is iemand die in een Vikingen-leger strijd voert. Diens identiteit wordt heel erg bepaald door de groep. Daar heeft deze Viking natuurlijk last van maar daar hebben de mensen in de Zuidas ook last van! Die zijn natuurlijk heel erg deel van een team en van een kantoor en van de kleine groep mensen met wie ze de hele dag doorbrengen. En dat vinden veel mensen, denk ik, prettig. Die kunnen dat leuk vinden om het gevoel te hebben dat ze met een team ergens voor strijden. En andere mensen, zoals ik destijds, die vinden dat juist heel beklemmend. Het leven is méér dan alleen maar met dit groepje mensen één of andere deal doen.

Je zou kunnen zeggen dat de ziel van de Zuidas in iedereen zit. In ieder die hier rondhobbelt. En een ziel in ons persoonlijk leven, daarvan hebben we vaak iets te leren of daar doen we een leven lang over om dat te snappen. Wat denk jij dat we hier op de Zuidas over het hoofd zien? Welke kwaliteit van leven?

Wat ik hier ten eerste altijd heb gemist in mijn tijd –het is nu iets beter– is gewoon natuur eigenlijk! Het is zo’n stalen, betonnen fabriek. Geen groen! Het is echt heel stedelijk hier! Het is heel erg betonnerig! Dat vond ik heel erg onaantrekkelijk. Je kan hier ook eigenlijk nergens echt lekker wandelen waar bomen zijn of waar je ‘t idee hebt van “Ik ben een levend wezen in de natuur.” En wat je snel vergeet als je hier werkt is dat dit echt een heel uitzonderlijk gezelschap mensen is. Dit is niet normaal! De doorsnee mens die hier rondloopt, die is hoog opgeleid. Heeft een hoog inkomen. Er zijn maar weinig mensen die níet binnen dat plaatje passen die hier rondlopen. Dus het is echt een eilandje. En voor je ‘t weet denk je dat dit het leven is. Dat dit normaal is. Dus de menselijke variatie –de verschillen tussen mensen– die vergeet je hier weleens. Het is heel homogeen! Natuurlijk allemaal blanke, hoog opgeleide mensen hier! Allemaal een beetje dezelfde soort achtergrond. Jij ziet er eigenlijk heel erg uit als een soort van gemiddelde Zuidasser!

Vreselijk hè.

Ja, ja.

Hey, en als je dan zo kijkt: wat hebben we dan te leren?

Dat die Zuidas er is, daar kun je niet zoveel aan doen want mensen moeten hier gewoon hun werk doen. Zo is de Zuidas ingericht. Dus ik zou vooral zeggen dat mensen moeten proberen om hier zo min mogelijk te zijn!

Dus dat is de kunst?

Nouja, kijk als je hier elke dag van ‘s ochtends vroeg tot na middernacht bent, ja, dan is dít je leven! En dan is je leven dus op een eiland! Ja, dat maakt je geen interessanter mens.

En als we dan kijken naar wat er op de Zuidas wél al wordt begrepen over de zin van het leven?

Nou, ik denk heel weinig. Ik denk dat mensen hier totaal lineair denken in de zin van “Ik moet naar de volgende stap!”, “Ik moet die promotie!” Ik denk dat mensen heel weinig nadenken over de zin van het leven. Of ook over hun eigen verhaal. Nee, die zitten gewoon in een treintje.

En wat hebben we hier van het leven wél begrepen? Wat snappen mensen hier op de Zuidas?

Nou, ik denk wel dat mensen, als ze dan eenmaal even losgelaten worden, dat ze dan wel proberen de schade in te halen. Dus dat er wel goed geborreld wordt. Dan moet alles eruit!

En wat kunnen ze hier goed?

Geld verdienen. Declareren! Nee, ja, ze zijn natuurlijk gewoon goed in hun werk! Maar ja, je vraagt naar het menselijke. Welk aspect van het mens-zijn beheersen ze hier goed? Nou, ik weet het niet.

En als we dan zo het gesprek samenvatten over de ziel?

Ik ben natuurlijk vreselijk negatief! Nee, maar kijk, de paradox van de Zuidas is dat eigenlijk al die mensen individueel die hier werken, dat zijn allemaal leuke mensen. Dat zijn allemaal gewoon leuke, in de basis geïnteresseerde menselijke mensen. Maar toch doen ze zichzelf dit aan. Dat vind ik zo raar! En het is natuurlijk ergens aantrekkelijk. Je verdient relatief veel geld. Dat valt trouwens best wel tegen hoor als je ‘t omrekent naar het aantal uren dat je werkt. Maar goed, er wordt elke keer zo’n worst voor je gehouden. Het is heel menselijk. Je gaat een huis kopen. Eigenlijk net boven je stand. Hoge hypotheek hè. Die gouden kooi. Dus het is allemaal heel menselijk, maar ik denk dat heel veel mensen gelukkiger zouden kunnen zijn buiten deze plek.

En wat doen mensen zichzelf dan aan?

Ik denk dat veel, voornamelijk mannen natuurlijk, toch statusgevoelig zijn. Dat die denken dat die worst die ze wordt voorgehouden, als ze die pakken, dat dat het antwoord is op hun grotere vragen. En als ik me financieel onafhankelijk speel of als ik eenmaal de baas ben, dan ben ik er. Maar goed, dat merk je natuurlijk altijd. Dan ben je er helemaal niet! Dan komen er allerlei nieuwe vragen! En dan kom je erachter dat dat helemaal niet het antwoord is op jouw vragen. Dus ja. Ik denk dat heel veel mensen die hier rondlopen individueel ontzettend leuke, interessante mensen zijn, maar dat ze als groep zichzelf vrij oninteressant maken.

En als we dan het gesprek samenvatten, wat kunnen we dan over de ziel van de Zuidas zeggen?

Ik denk dat de Zuidas geen ziel heeft. De Zuidas is niks. Dat is gewoon een fysieke plek. Het gaat om de mensen die hier rondlopen. En ik denk dat de mensen die hier rondlopen toch heel veel van hun menszijn onderdrukken omdat ze denken dat, als ze dat doen, vooruitkomen in het leven. En dus toch teveel bezig zijn met dingen die ze uiteindelijk niet gelukkig maken. Die gebouwen zijn ook ingericht als een soort gevangenissen hè. Zo heel hoog. Je kan wel naar buiten kijken maar je kàn niet naar buiten. Je raam kan niet open. Want anders gaan mensen eruit springen. Wij hebben ooit met Quote, hebben wij hier met een bioloog rondgelopen. Daar hebben we een mooi filmpje van gemaakt. En met die Redmond O’Hanlon die de Beagle Tour toen heeft gedaan en die is als bioloog gaan beschouwen wat hier gebeurt. Nou, het is natuurlijk heel erg natuurlijke selectie. De mannetjes die met hun pak rondlopen en bezig zijn met hun promotie. En die vrouwen die hier vaak buitengewoon vrouwelijk gekleed gaan. Met hoge hakken en toestanden. Dat is natuurlijk ook heel opvallend hier. Dat zie je in de rest van Nederland natuurlijk helemaal niet. Nederlandse vrouwen zijn over het algemeen heel normaal, relaxed gekleed. En hier is het heel vrouwelijk! Dus het is testosteron! Het is jungle! Een sexueel meer geladen sfeer, ga je niet vinden dan hier! Het gaat uiteindelijk allemaal om sex!

Okay, dan heb ik nog één vraag. Aan wie jij het stokje zou willen overdragen?

Ik wil het stokje overdragen aan de man voor wie ik het meeste respect heb gekregen toen ik hier werkte. En dat is Mo Almarini die partner is bij Baker & McKenzie. En hij was nog geen partner toen ik met hem in het team zat bij Houthoff. Het is een onwijs leuke vent. Maar hij is ook gewoon heel fanatiek in zijn werk. En ook denk ik iemand die heel erg in het treintje zit. En ik vind hem eigenlijk veel te leuk voor de Zuidas!

Kan jij een kaartje aan hem schrijven?

Ja! Dank voor het kijken.

High five!

Ja! Nou, je kijkt er heel vrolijk bij op deze afschuwelijke plek!

WIL JE MEEDOEN?

Ben je uitgenodigd? Heb je interesse om te sponsoren? Bekijk en download onder meer informatie.

MEER WETEN?

E-mail me op oscar@westravanholthe.com of bel en/of whatsapp me direct op +31 (0) 616261381.