Ruben van Zwieten op zoek naar de ziel van de Zuidas

Oscar is met Ruben van Zwieten op zoek naar de ziel van de Zuidas.

Een systemisch onderzoek naar de werkcultuur en de mens die op de Zuidas leeft.

Dit interview rustig lezen?

De Zuidas. Berucht en beroemd. Maar waarom eigenlijk? Wat gaat er achter dit on-Nederlandse stukje Amsterdam schuil?

Ik ben Oscar. Systemisch coach. Als systemisch coach kijk ik naar het sociale DNA van een organisatie – of in dit geval van een werkgebied– de Zuidas. Welk relationeel weefsel is gezond? En waar storten mensen in? Waar loopt de informele werkcultuur spaak met de formele? En waar gaat de menselijke maat verloren in het behalen van het bedrijfsbelang? 

In dit systemisch onderzoeksproject ben ik op zoek naar de Ziel van de Zuidas. In een estafette nodig ik mensen op persoonlijke titel uit voor een kort gesprek over de werkcultuur en de mens die op de Zuidas leeft. 

In deze aflevering verwelkom ik Ruben van Zwieten in mijn huiselijke coachkamer op de Zuidas.

Ruben! Welkom!

Ja.

Goed dat je er bent!

Ja.

Voor de mensen die jou nog niet kennen, wat is jouw relatie met de Zuidas?

Nou, die is wel al een hele tijd geleden begonnen. Ik ben stagair geweest in de Thomaskerk en dat is eigenlijk de kerk van de Zuidas. Die is er al sinds 1965. Een hele bijzondere kerk, een hele kunstzinnige kerk met een eigen theater. Grootheden uit de cultuur zijn daar begonnen, hebben daar veel geleerd. Tot en met mensen als Aart Staartjes en Karel Eykman die hun welbekende verhalen van Sesamstraat en de beste kinderbijbelverhalen hebben verteld daar. En ik heb eigenlijk toen samen met mijn leermeester “Zingeving Zuidas” vormgegeven. En daarna heb ik doorgepakt zou je kunnen zeggen met dit centrum van 1500m2 midden op de Zuidas. Een ontmoetingshuis met een keuken, met een restaurant, met zalen, met een programmering, met kunst, poëzie, filosofie, literatuur. Veel vrijwilligerswerk. Op Valentijnsdag nemen we ouderen op date “Voor je het weet heb je een date”. We straatvoetballen al 10 jaar hier op het plein van de Zuidas. Ja, Lodewijck en Diederick van de finance afdeling krijgen Abderiem en Rashied uit Slotervaart in hun team en die spelen dan tegen een soortgelijke combinatie van een andere instelling. Ja, leuk. En ik ben zelf doorgegaan naar Rotterdam. En nu naar Valencia in Spanje met een zingevingshotel. Maar ja, dit centrum, dat staat. En ik heb dankzij de media de geuzennaam “De Zuidasdominee” gekregen. Dat is van De Wereld Draait Door (DWDD) tot aan het NRC, het Buitenhof. Ja, alle media hebben dat eigenlijk op mijn voorhoofd geplakt.

Ben je hier vaak nog?

Het is heel vreemd. Soms denk ik “Ik ben er gewooon de hele week voor het eerst niet geweest!” en soms dan ben ik er in één keer een week iedere dag.

Welk gevoel krijg je hier bij de Zuidas als je hier bent, op deze plek en in deze omgeving?

Nou, het is hier grijs. Het is hier grauw. Het is hier ook vaak grauw als het juist mooi weer is. Men heeft ook weleens gezegd: het waait er ook als er geen wind is. Ja. Of het regent er ook als het niet regent. Maar de Zuidas is… Het mist de cirkel. Het is allemaal vierkant. Ja. En ik ben heel circulair. Ik ben heel concentrisch. Ik geloof in rondom. En ook als mens, dat als je aan een ronde tafel zit, dan kun je elkaar allemaal aankijken.

Dus als je dan zo de Zuidas even karakteriseert in een paar kernwoorden, wat zou dat zijn voor jou?

Positief: ambitieus, cosmopolitisch, topsport. Negatief zou ik zeggen: ééndimensionaal. Ééndimensionaal waarin? Ééndimensionaal in lineair denken. In competitief zijn. De competitie is het één en het al. Thuis weet ik dat het ook over de liefde gaat en met vrienden heb je ook nog zoiets als vriendschap. Maar neem ik dat echt mee als ik naar de Zuidas ga? Want daar gaat het toch vooral over het paradigma “Eerst ik. Dan jij niet. Dan ik weer.” Dus ééndimensionaal, verhaalloos, op zoek naar inspiratiebronnen. Ja. Heb je nog voldoende tijd om te lezen? Om beelden op te doen die jou weer aan het denken zetten?

En als je de mens nou zou omschrijven?

Dit is de typische Zuidasser. Hij is namelijk geharnast. In de liefde en in vriendschap doet ‘ie ‘t met een open vizier. Maar hier heeft ‘ie gehoord “Never let them see you bleeding.” Dus probeer je niet kwetsbaar op te stellen. Dat kun je wel zeggen, maar je loopt straks die promotie mis omdat je krijgt te horen “Ja, maar jij hebt ook gewoon wat meer aandacht thuis nodig. Focus je daar maar op.” Dus als je gewoon die promotie wil, vertel gewoon niet dat je zwak bent of dat je ziek of misselijk bent. Maarja, dit geeft je ook wel weer ergens vleugels. Ja? Ja, ik bedoel, de sky is the limit. Ja ja. En je hebt ook het idee dat je je menszijn kan ontgroeien. Dat je je sterfelijkheid links kan laten liggen. En dat je onsterfelijk kan worden. Dat je kan worden als de Goden. Multatuli had één belangrijke uitspraak: “De roeping van de mens is mens te zijn.” Ja. Maarja… Zovele dingen beletten ons om mens te zijn. Tja, die torens is natuurlijk ook een wedstrijdje van “hoog, hoger, hoogst”. In de competitie van het bedrijfsleven gaat het natuurlijk over steeds hogere omzet ten opzichte van het kwartaal vorig jaar. In die lineaire lijn denk ik wel dat mensen zichzelf kunnen verliezen.

Als we kijken naar onze persoonlijke ziel, dan heeft de ziel vaak iets te leren. Wat denk jij dat wij hier op de Zuidas nou echt hebben te leren? Welke kwaliteit van leven zien we hier over het hoofd?

Ik denk dat er planmatig, dus daarmee bedoel ik in het bestemmingsplan, een systemische fout is gemaakt. Alles heeft hier, zoals ze dat noemen, commerciële plinten. Dus alles heeft hier bestemming commercie. En dat er gewoon nergens is gezegd “maatschappelijk, sociaal, religieus, cultureel” en er is één plek, misschien wel gesubsidieerd, die hier kan komen. Kijk, ook het initiatief van De Nieuwe Poort is een privaatinitiatief. 100 procent privaat initiatief. Het gebouw waar dit maatschappelijk initiatief is, is in handen van een Duitse belegger. Als die morgen een euro meer kan krijgen per vierkante meter, ja, dan zal die niet veel geduld hebben. Zodra het contract is afgelopen, dan is er gewoon een volgende. Ja. En dat gevaar, dat dat niet ergens is ingeperkt. Dat dat niet is verzekerd. Dat vind ik een gemiste kans.

Dus wat wordt hier dan over het hoofd gezien daarmee?

Economie is hier het enige aspect der dingen. Je had hier zoveel meer aspecten de ruimte moeten laten. En dat wordt dan wel geprobeerd. Maar dat is natuurlijk eigenlijk, dan uiteindelijk best wel geforceerd.

En als je kijkt wat hier wel wordt begrepen over het leven? Wat snappen we hier?

Nouja, dat je van een dubbeltje een kwartje kan worden. Dat als je voldoende hard werkt, dat je alles eruit wil halen, dat je dan kan klimmen, ergens kan komen.

En als je dan nog even kijkt naar de kwaliteit van leven die hier gemist wordt, wat is dat?

Kwaliteit van leven zijn dus de dingen die ontzag maken. We zitten hier in de Nieuwe Poort en ik hoor dan tegenover hoor ik de koebel: van iemand die weer zijn target heeft gehaald. Ja, dat is natuurlijk in die zin één grote machissimo, organg oetan, boven op de apenrots. Ja, maar, waar poëzie is, waar kunst is en waar kwetsbaren rondlopen, mensen die het slechter hebben getroffen aan de onderkant van de samenleving, ja, dat maakt je mild. Ik vind dat daar ook ruimte voor moet zijn.

En als we dan het gesprek zo samenvatten, wat kunnen we dan zeggen over de Ziel van de Zuidas?

Ja, kijk, ziel is voor mij een Hebreeuws woord. De ziel van een mens is niet eentje die uit jouw lichaam weggaat en nog eens gaat vliegen en maar eens even kijken waar jouw ziel is. Dat zie je natuurlijk in heel veel spiritualiteitsliteratuur. Maar de ziel is eigenlijk alles wat hoort bij een mens als ‘ie er niet is en je sluit je ogen en je noemt zijn naam. Ja. Waar denk je dan aan? Welke typische uitspraak? Welke typische gelaatstrekken? Lachje. Welk doen en laten maakt nou typisch die mens? Een ziel is in die zin ook wel gerelateerd aan mensen die overlijden. Hoe leven mensen voort? Die ziel, die waait dus wat mij betreft niet door de Zuidas, want die is persoonlijk gerelateerd. Zuidas is geen mens. Zuidas is staal. Ja. Wat mij betreft heeft de Zuidas geen ziel. Ik denk wel dat mensen het heerlijk vinden om ook weer naar huis te gaan en dan als het goed is, is het niet zo moeilijk om vanuit de koude ziel van de Zuidas thuis in een warm bad te komen.

En ik wil je nog één ding vragen. Of jij het stokje ook weer door wil geven. De estafette. Jij had iemand in gedachte?

Paulo is een zwerver. Ja. Van de daklozenkrant. Ik denk dat hij ontzettend goed kan vertellen wie er allemaal voorbij komen.

Lijkt me geweldig! Ik wil jou vragen Paulo een kaartje te schrijven en ‘m wellicht zelf te overhandigen. Dus bij deze.

WIL JE MEEDOEN?

Ben je uitgenodigd? Heb je interesse om te sponsoren? Bekijk en download onder meer informatie.

MEER WETEN?

E-mail me op oscar@westravanholthe.com of bel en/of whatsapp me direct op +31 (0) 616261381.

One thought on “Ruben van Zwieten op zoek naar de ziel van de Zuidas

Comments are closed.