Interview: Bedrijven die naar werknemersloyaliteit streven, werken burnout in de hand.

Interview: Bedrijven die naar werknemersloyaliteit streven, werken burnout in de hand.

Zit je vast? Ben je uitgeblust? Gelukkig maar. Immers, dat betekent dat je je hart en ziel in je werk hebt gestopt. Een burnout blijft hoe je het ook went of keert, op z’n zacht gezegd, onprettig. Voor depersoon zelf maar ook voor de collega’s die het werk hebben op te vangen. Kan dat ook anders? Wel volgens systemisch bedrijfscoach Oscar Westra van Holthe. Dit is een interview n.a.l.v. de er weer aankomende Week van de Werkstress.

 

BURNOUT ALS UITING VAN LANGDURIG ONDERHUIDSE SPANNINGEN IN HET SOCIALE WEEFSEL VAN DE ORGANISATIE

“De meeste mensen nemen werkstress te persoonlijk. Vaak ligt er namelijk nog een heel palet aan onuitgesproken gevoelens, langslepende conflicten en organisatiebrede spanningen onder waar juist zij –die er fysieke klachten van ontwikkelen– extra gevoelig voor zijn. Deze onderhuidse spanningen vinden hun oorsprong in gebeurtenissen bij generaties van medewerkers die vaak allang vertrokken zijn.”

Maar je kan toch niet alles oplossen?

“Nee, dat klopt. En daarmee hopen die kleine beetjes sociale tekortkomingen zich op, totdat ze als groeven vastgeroest zitten in patronen die je bijna niet meer uit het sociale DNA, het sociale weefsel van de organisatie, lijkt te krijgen. Dan doen we de dingen zoals we ze doen om maar dat pijnlijke moment te ontwijken. Onbewust herhalen we daarmee echter de sociale dynamiek en de pijn die vroeger ook niet erkend werd. Met de beste bedoelingen voeren we de druk op, terwijl vertraging en stilstaan soms het enige is dat echt werkt.”

 

DE ANDERE KANT VAN WERKNERMERSLOYALITEIT: EEN DOOS VAN PANDORA?

“We worden opgevoed om succes persoonlijk te nemen. In managementland denken we dat we daarmee dingen gedaan krijgen. Echter, aan die loyaliteit die we nastreven kleeft ook vaak een grote doos van pandora van nadelen waar we maar al te graag overheen kijken. Immers, hoe heb jij in je familie van herkomst geleerd om te gaan met kwetsbaarheid? Of met autoriteit? En wat als de bom barstte? Grote kans dat je op je werk vergelijkbaar reageert, of dat we al onze energie erop richten onszelf in te houden, dus minder focus op ons werk.”

Oscar begeleidt niet alleen mensen individueel en in groepen (meer op zijn coachingswebsite). Hij is tevens de oprichter van BLOCKBUSTERS en initiatiefnemer van het innovatieve HR technologiebedrijf CORPORATE CULTURE STRATEGY. Ook is hij de auteur van de Universele Verklaring voor een Menselijker Bedrijfsleven.

“Laat ik het heel simpel maken. Alles wat we thuis ooit hebben geleerd, nemen we mee naar ons werk. Onze talenten vormen zich immers vaak om onze persoonlijke en familie-issues heen. We schieten in ons hoofd om maar weg te blijven van dat ene nare gevoel. Daarmee komen we ver, maar stappen we ook veel te vaak over onze fysieke grenzen heen. Die voelen we dan niet meer. En dat blijven we soms doen totdat we niet anders meer kunnen dan van die ooit-zo-noodzakelijke-overlevings-strategie herstellen. We zitten dan vast in dat kindstuk.”

 

TRAUMA’S IN ORGANISATIES TREKKEN VERGELIJKBAAR GETRAUMATISEERDE MENSEN AAN

Je zou dus kunnen zegen dat we in een organisatie ons onbewust verbinden aan een traumatisch relatieveld.

“Sterker nog, we zoeken vaak die ene situatie op die we al kennen. Dat voelt vertrouwd, ook al was het pijnlijk. Hadden we een vader die niet luisterde? Grote kans dat je baas zo’n kerel is. Doe jij je stinkende best op je werk en word je niet gezien? Dat ken je vast van vroeger, niet? Ben je bang om op je eigen benen te staan? Ik durf erop te wedden dat je nog even wacht op de plek waar je nu vast-zit.”

De epi-genetica (dat deel van je sociale context dat de activatie van bepaalde genen en ziektebeelden bepaalt) kan vaak heel onduidelijke, complexe, sociale fenomenen binnen organisaties verklaren. Dat betekent ook dat je er wat aan kan doen.

 

MET EMOTIONELE FITNESS OP KANTOOR DE ONDERLIGGENDE PATRONEN DOORBREKEN

“Onderdrukte emoties uiten zich in fysieke klachten. Iets wordt wel gevoeld, maar niet uitgesproken. Die emotionele fitness weer aanleren, opnieuw te leren te luisteren naar die gevoelige collega’s thuis en op het werk, dat is waar het organisatiesysteem van kan opfleuren. Neem bijvoorbeeld de situatie waarin mensen uit de organisatie zijn vertrokken zonder afscheid. Dat levert onbewust een loyaliteit op bij blijvende medewerkers aan hen die (soms heel stilletjes) zijn gegaan. Als leidinggevende zit je dan nog met een club mensen die geen motivatie lijken te hebben of niks uit hun handen lijken te krijgen. Waarom? Omdat de onbewuste boodschap in de werkcultuur is dat je hier toch niet wordt bedankt voor wat je doet. Meer werkdruk en controle zorgen dan voor een herhaling van de pijn die er eigenlijk al eerder was – het niet erkend worden dat jij ertoe doet. Dat patroon te zien en te doorbreken als collega en werkgever, door bijvoorbeeld je dank oprecht uit te spreken voor het gedane werk, levert weer energie op. Ja, zo simpel kan het in essentie soms zijn. Dat is echt vet.” 

 

OP DE BOODSCHAP VAN BURNOUT BINNEN DE ORGANISATIE INZETTEN, DUS INVESTEREN, BETAALT ZICH TERUG

Volgens Oscar moeten burnout, gevoel en kwetsbaarheid dus uit het verdomhoekje. Het moet zichtbaar zijn.

“Onze stress-klachten zijn kansen om iets over onze menselijkheid op het werk te her-beleven. Zieke, gestresste, bange, boze, verdrietige, maar ook blije collega’s zijn een uiting van iets dat gezien wil worden in het sociale geheugen van de organisatie. Dat is wat het is.” 

Op het moment dat je de sociale boodschap van burnout in haar bredere context kan plaatsen, maak je het leven beter van niet alleen de gevoeligste mensen van je organisatie, maar train je ook die gevoeligheid bij degene die blijven. Dat omgezet in strategie betekent dat je organisatie zich blijft aanpassen aan haar omgeving. Trends ontdek je sneller. Daarop anticipeer je dan ook direct.

 

AANKOMEND EVENEMENT IN ROTTERDAM (ALLEEN TOEGANKELIJK VOOR AMBTENAREN GEMEENTE ROTTERDAM)

Wil jij uitzoomen op organisatieniveau om te snappen waar jouw werkstress vandaan komt? Weet jij wat dit spiegelt bij jou? Of wil je kennismaken? Oscar Westra van Holthe zal aanwezig zijn in het Living Lab bij aankomend Winter Health Event in Rotterdam. Zoek hem op en lucht je hart in een kort, krachtig play-mobil consult. Met alle inbreng maakt hij bovendien een collectieve belevingskaart. Daarin komen de steeds weer terugkerende thema’s van de ambtenaren in Rotterdam naar voren.

 

Wil jij bovenstaande ook voor jouw organisatie of wil jij individueel gecoached worden? Bel Oscar op via +31616261381 of stuur hem een mail op oscar@westravanholthe.com. Hij kijkt ernaar uit je te ontmoeten. Je bent welkom. Hoe complexer en vager de vraag, des te beter.